De vorm van geluid: het ontwerpverhaal achter de Beosound A9
Er zijn vrijwel geen luidsprekers die na meer dan tien jaar nog net zo actueel aanvoelen als op de dag van hun introductie. De Beosound A9 is dat wel. Ontworpen door Øivind Alexander Slaatto, is de A9 inmiddels uitgegroeid tot een van de meest herkenbare silhouetten binnen Bang & Olufsen — en het verhaal achter die vorm is minstens zo interessant als het eindresultaat.
Waarom een cirkel?
Slaatto vertelt zelf dat het uitgangspunt voor de A9 simpel was: geluid beweegt in cirkels, zoals rimpelingen die ontstaan wanneer een steen in het water valt. Die gedachte werd het vertrekpunt voor de hele vormgeving. In plaats van een luidspreker te ontwerpen en er vervolgens een jasje omheen te bedenken, werd de cirkel het uitgangspunt waar alle andere keuzes uit voortkwamen.
Het resultaat is een product dat bewust is opgebouwd uit weinig verschillende onderdelen, elk uitgevoerd in het best mogelijke materiaal: hoogwaardig hout, aluminium, kunststof en textiel.
Van technische noodzaak tot designelement
Elk product met een verwisselbare frontcover heeft ergens schroeven nodig om alles op zijn plek te houden. Bij veel producten wordt dat weggewerkt of verstopt. Slaatto koos voor het tegenovergestelde: de gaatjes voor de bevestiging werden onderdeel van een herhalend patroon over het hele oppervlak, zodat er nooit één opvallend detail overblijft om naar te kijken. Zelfs de achterkant, zichtbaar zodra de cover wordt verwisseld, moest er verzorgd uitzien.
Interessant is dat dat patroon niet volledig wiskundig regelmatig is. Slaatto brak bewust met strikte symmetrie op een aantal plekken. Puur wiskundig ontwerpen is volgens hem veilig, maar ook onpersoonlijk; net op de plekken waar de regels doorbroken worden, ontstaat karakter.
Minimalisme met gevoel
Achter de Beosound A9 zit een designfilosofie die verder gaat dan alleen “minder is meer”. Slaatto omschrijft het Deense ontwerp-principe als het afpellen tot de essentie: geen overbodige versiering, maar ook geen kille soberheid. Het doel is een product dat rustig aanvoelt zonder saai te worden — minimalistisch, maar met een poëtisch randje.
Eén vorm, talloze verschijningen
Wat de A9 bijzonder maakt, is de flexibiliteit in plaatsing. De meeste mensen kennen het model op de kenmerkende houten driepoot, maar de Beosound A9 hangt kan ook aan de muur worden opgehangen met een muurbeugel. Door de kleur van de cover te laten samenvallen met de wand, versmelt de speaker bijna met het interieur; door juist voor een contrasterende kleur te kiezen, wordt het een blikvanger. Omdat de cover verwisselbaar is, verandert alleen het uiterlijk mee met de smaak van de eigenaar — de cirkel, en daarmee de A9 zelf, blijft altijd intact.
Geluid dat de vorm waarmaakt
Een mooie vorm alleen is niet genoeg als het geluid niet meekomt. Onder het geperforeerde oppervlak schuilen zeven individueel versterkte drivers, waaronder een stevige 8-inch woofer, samen goed voor 1500 watt aan vermogen — ruim voldoende om een kamer volledig te vullen met een gedetailleerd, kamervullend geluidsbeeld. Een ingebouwde microfoon meet de akoestiek van de ruimte en past de bas daar automatisch op aan, zodat de A9 in een hoek net zo goed klinkt als vrijstaand.
Wie liever een echte stereobeleving wil, koppelt twee exemplaren van de A9 draadloos aan elkaar voor een volwaardig links/rechts-geluidsbeeld. Zo blijft de A9 net zo flexibel in geluid als in plaatsing: als losse speaker, als stereopaar, of geïntegreerd in een groter Bang & Olufsen-systeem door het hele huis.
In het echt te ervaren
Wie de A9 alleen van foto’s kent, mist een groot deel van het verhaal: het gewicht van het aluminium, de nauwkeurigheid van het geponste patroon, het verschil dat een nieuwe kleur maakt in een ruimte. Dat is precies waarvoor onze showroom aan de Weverssingel 24 in Amersfoort bedoeld is. Kom gerust langs om de A9 — inclusief de nieuwste kleurstelling Sienna Brown — in het echt te bekijken en te beluisteren.
